در دنیای طراحی، دو اصطلاح رابط کاربری (UI) و تجربه کاربری (UX) به‌طور مداوم به کار برده می‌شوند و گاه حتی به جای یکدیگر مورد استفاده قرار می‌گیرند. با وجود این که این دو حوزه به شدت مرتبط هستند، تمایزات ظریفی بین آن‌ها وجود دارد. از این رو شناخت تفاوت UI و UX برای خلق محصولات موفق، ضروری است.

طراحی UX چیست؟

برای درک بهتر تفاوت UI و UX ابتدا می‌بایست با مفهوم هر یک آشنا شویم.

به زبان ساده، طراحی UX یا User Experience به معنای برنامه‌ریزی برای تجربه‌ای است که کاربر هنگام تعامل با یک محصول به دست می‌آورد. این حوزه بر تعاملات کاربر انسانی با محصولات و خدمات روزمره، چه فیزیکی و چه دیجیتالی، تمرکز دارد و هدف آن طراحی محصولاتی است که کاربردی، منطقی و سرگرم‌کننده باشند. فرض کنید در حال تحقیق برای خرید یک قهوه‌ساز جدید هستید. شما به‌دنبال دستگاهی می‌گردید که ویژگی‌های مورد نظرتان را داشته و در مجموع، استفاده از آن آسان و لذت‌بخش باشد. طراحان UX و UI نیز هنگام طراحی یک اپلیکیشن موبایلی، وب‌سایت، لوگو برند و… همین ذهنیت را دنبال می‌کنند. هدف اصلی از طراحی UX، ساخت محصولاتی است که کاربردی، با ثبات و خواستنی باشند و تجربه کاربری مثبت و ماندگاری را برای مصرف کنندگان و مخاطبان رقم بزنند.

مراحل کلیدی این نوع طراحی

1. شناسایی کاربر: اولین قدم درک نیازها، خواسته‌ها و رفتارهای کاربران ایده‌آل شماست. این کار با تحقیق و خلق پرسونا برای کاربران انجام می‌شود.
2. نقشه‌برداری از سفر مشتری: طراحان UX باید تمام مراحلی که یک کاربر هنگام استفاده از محصول طی می‌کند را در نظر بگیرند و برای هر مرحله تجربه‌ای ارزشمند و به‌یادماندنی خلق کنند.
3. آزمایش و تکرار: هیچ طراحی کامل نیست. طراحان باید با استفاده از بازخورد کاربران، طرح خود را دائما آزمایش و اصلاح نمایند.

طراحی UI چیست؟

طراحی UI یا User Interface، هنر خلق رابطه‌ای بصری و کاربردی میان انسان و محصول است. طراحان UI با ظرافت و خلاقیت، المان‌های ظاهری و تعاملی یک وب‌سایت یا اپلیکیشن را شکل می‌دهند تا تجربه‌ای لذت‌بخش و بی‌نقص برای کاربر رقم بزنند. در دنیای شلوغ و پر هیاهوی امروز، رابط کاربری باید به مثابه یک راهنمای صبور و کارآمد عمل کند. طراح UI با درک نیازها و خواسته‌های کاربران، رابطی می‌آفریند که در عین زیبایی، تا حد ممکن ساده و قابل فهم باشد. دکمه‌ها، منوها، آیکون‌ها و هر عنصر بصری دیگر، باید با دقت و ظرافت در جایگاه خود قرار بگیرند تا کاربر بدون سردرگمی و اتلاف وقت، به هدفش برسد.

طراحی UI فراتر از چیدمان المان‌ها و انتخاب رنگ‌هاست. این هنر، تلفیقی از خلاقیت، روانشناسی و دانش فنی است. طراحان UI با تسلط بر اصول بصری و درک عمیق از رفتار کاربران، رابطی می‌آفرینند که در عین جذابیت، کاربر را مجذوب خود کرده و او را به انجام اقدامات دلخواه راهنمایی می‌کند.

رابط کاربری، اولین نقطه تماس کاربر با محصول شماست. تصور کنید که وارد یک فروشگاه می‌شوید. چیدمان نامناسب قفسه‌ها، نورپردازی نامطلوب و دسترسی دشوار به کالاها، شما را به سرعت از آن فروشگاه فراری می‌دهند. در دنیای دیجیتال و طراحی لوگو، رابط کاربری نقشی مشابه دارد. اگر کاربر در همان ابتدای کار با رابطی نامناسب و دشوار روبرو شود، به احتمال زیاد تمایلی به ادامه کار با محصول شما نخواهد داشت.

تفاوت UI و UX

اگرچه UI و UX اغلب به جای یکدیگر به کار می‌روند، اما دو مقوله مجزا هستند. طراحی UI بر جنبه‌های بصری و تعاملی رابط کاربری تمرکز دارد، در حالی که طراحی UX به تجربه کلی کاربر در حین استفاده از محصول می‌پردازد. طراح UI با در نظر گرفتن اصول UX، رابطی می‌آفریند که از نظر بصری جذاب و از نظر عملکردی بی‌نقص باشد و در نهایت، تجربه‌ای لذت‌بخش و رضایت‌بخش را برای کاربر رقم بزند.